Flap Nedir?

Uçuşlarda kanat üzerinde cam kenarından uçan kişiler çoğu kez kanadın tabiri caiz ise kırıldığına denk gelmiştir. Kırılmak diyorum çünkü kanat hemen hemen gerçekten kırılıyor. Şahsi olarak kimi zaman iniş ve kalkışlarda cam kenarında ve kanat üstünde oturan yolcularda şu cümleye denk geldiğim oldu; ” Oha, kanada bak! “… Ee, baktım. Ne var?

Durumdan habersiz olan ve neyin ne olduğunu bilmeyen yolcular her uçuşta farklı hususlarda şaşkınlık yaşayabiliyor. Bu durum gayet normal elbette. Bu yazıyı okuyan siz, ” Oha, kanada bak! ” diyenlerdenseniz şayet , yazıyı okuduktan sonra artık bu sözü demeyecek, bir sonraki uçuşunuzda bu bilgilere sahip olduğunuz için mutlu olacaksınız. Şimdi başlıklar altında flap nedir bir göz atalım.

Flap Nedir?

Flap, uçaklarda kanadın arkasında yer alan bir parçadır. Parçadır diyorum çünkü işlevsel bir yönü var. İşlevi ne peki? Şu ki;

İniş ve kalkışlarda kullanılır. Yapısı sayesinde kanat ile bir bütün olan bu parça, iniş ve kalkışlarda yere paralel seviyede bir esneme hareketi gösterir. Bu hareket ile kalkışlarda gerekli açı sağlanarak kaldırma kuvveti yaratılır/arttırılır. İnişlerde ise sürtünme kuvvetini arttırarak uçaklarda adeta fren işlevi görür. Tabii araba ile yapılan frenlere benzemez bu. ( Çok sorulan soruya da cevap vermiş olalım; drift atamazsınız yani. ) Sürtünmeyi arttırarak direnç meydana getirir. Sert şekilde rüzgara karşı uçan uçak, yine sert vaziyette gelen rüzgarlara direnmeye çalışır.

Yani;

Gelen hava yere paralel olarak uzanan flap’a çarpar. Flap adeta duvar görevi görür. Çarpan havayı yapısal boşluklarından geçirerek gerekli etkiyi oluşturur. Özet olarak şöyle izah edebilirim olayı: Rüzgar flap’a çarparak uçağı geri iter. Uçak ise ileri gitmek için ekstra güç sarf eder. Gösterilen güç azaldıkça uçak ivme kaybeder. Güvenli inişlerin sırrı budur.

Flap Derecesi Neye Göre Belirlenir?

  • İnişlerde: İnişlerde flap dereceleri kademe kademe arttırılır aslında. İniş için güvenli ivmeye ulaşmak amacıyla belirli nokta ve hızda flap seviyesi arttırılır. Flaplar, inişlerde genel olarak full flap’a yani tam dereceye ayarlanır. Her flap derecesi için güvenli hız sınırı mevcuttur.
  • Kalkışlarda: Kalkışlarda, inişlere nazaran daha farklı koşullar mevcuttur. Başlıca dikkat edilen koşullar şunlardır;
  1. Uçağın mevcut ağırlığı.
  2. Kalkış yapılacak pistin uzunluğu.
  3. Mevcut hava koşulu.

Bu durumlar ele alınarak kalkış için uygun flap derecesi seçilir.