Transponder Nedir?

Transponder Nedir?

Transponder; hava araçlarında bulunan, radyo frekansı ile sorgulandığında bir yanıt üreten ve yayınlayan elektronik cihaz. Bazı kaynaklarda XPDR, XPNDR, TPDR veya TP şeklinde kısaltılır. Hava aracındaki transponder yerdeki ikincil radarlarla ve diğer uçaklardaki çarpışmayı önleyici sistemlerle sinyaller vasıtasıyla haberleşir. Mode C ve Mode S transponderler basınç altimetresinden aldıkları irtifa bilgisini de yayınlayabilirler.

Transponder kavramı 1940’larda İngilizce transmitter (verici) ve responder (yanıtlayıcı) sözcüklerinden türetilmiştir.

MODE-S ve MODE-C Kavramları Nedir?

Mode-S kullanılmakta olan İkincil Gözetim Radarın (SSR) yeni tekniklerle geliştirilmiş bir modeli olarak, hava trafik kontrol birimlerine uçağın tescil işareti, mevkii, irtifa, hız ve bir sonraki rapor noktasına tahmini varış zamanı gibi bilgileri iletme kabiliyetine sahipken; Mode-C sadece uçağın kimliği ve irtifasını tespit eden transponder’dır.

Transponder’ın Çalışma Prensibi Nedir?

Transponder yer istasyonundan gelen sorgulama işaretlerini alır ve örneğin uçağın konumunu kapsayan bilgiler bulunan yanıtı bir koda dönüştürür ve belirli bir yöne dönük olmayarak yayınlar. Transponder yer istasyonundan bir sorgulama sırasında okunabilen 56 bit genişlikteki verileri borda havacılık sistemlerinde bulunan değişik 256 adet İkili Veri Depolama yazmacından (Binary Data Store (BDS) Registers) sağlar.

Yazmaç tüm Mod S yanıtını ya da bir belirlenmiş ADS-B Otomatik Bağımlı Gözetim-Radyo yayınını (Automatic Dependent Surveillance – Broadcast) içerir. ADS-B uçağın GPS konumu, hızı ya da sınıfı gibi bazı ilave bilgileri de içerebilir. Bu yazmaçlar bazen Ground Initiated Comm B (GICB) yazmaçları olarakta adlandırılır. Bu yazmaçların içeriği ve kullanımı Uluslararası Sivil Havacılık Kurumunun (ICAO) 9688 nolu dokümanında belirtilmiştir.

Belirlenmiş bir süre içinde güncellenmemiş yazmaçların içeriği transponder tarafından silinir. On altılı adresle (hexadecimal) çalışan yazmaçlar örneğin BDS 05h (bazı yayınlarda BDS 0,5) Squitter modunda uçağın güncel GPS konum bilgisini de içerir. Kullanılan yazmaçlardan bazıları aşağıdaki 1 nolu çizelgede yer almaktadır.

 

 

Transponder’ın Üzerindeki Tuşlar Ne İşe Yarar?