Ram Air Turbine Hakkında

RAT, yani Ram Air Türbin, uçakların vazgeçilmezidir. Türkçe’ye çevirdiğimizde RAT için anlam bakımından karşımıza çarpan hava türbini olarak çıkar . RAT’ın görevinden bahsedecek olursak; Uçakta gövde altında bulunan RAT, çarpan hava sayesinde kendi bünyesinde bulundurduğu elektrik motoru ile uçağın hayati önem taşıyan elektrik sistemlerine ve gerekli olan hidrolik gücüne üretim sağlar. Daha detaylı anlatmak istersek, ** Uçağın yeşil hidrolik sistemini basınçlayan ve yedek sistemlerinden olan RAT (ram air turbine) otomatik olarak açılarak, mevcut rüzgar hızıyla pervanelerine gerekli 5000-6950 RPM dönüyü sağlayıp ana uçuş kumanda sistemlerine ve yedek elektrik jeneratörüne gerekli hidrolik basıncıda temin ederek uçağın emniyetle süzülebilmesini sağlamıştır.**

Uçaklarda hidrolik, sıvılar yardımıyla hareket ve kuvvetlerin üretimi demektir. Uçaklarda bulunan hidrolik sistemlerde, sıkıştırılamaz özellikteki akışkanlar kullanılmaktadır. Akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilmesi ile elde edilen enerji, uçuş kumanda yüzeyleri ve iniş takımları gibi yüksek güç gerektiren sistemlerin kumandasında kullanılır. Uçaklardaki görevi büyüktür. Bir uçağın kontrolünde önemli rol oynar. Aslında bir pilot kumandayı yönlendirdiği zaman hidroliğe yetki verir. Verdiği yetki sayesinde istediği yanıtı hidrolik tarafından alır ve uçakta o yanıta göre hareketini sağlar. Uçakların yönetim prensibinde hidrolik hiç bir zaman eksik olmaz. Bu uçak ister elektrik yüzeyli ister mekanik yüzeyli olsun,hidrolik her zaman vardır. Yani hidroliği olmayan bir uçak,ölüdür..Hidrolik sistemler, hidroliği basınçlandıran, transfer eden, bir silindire hareket veren, bir motoru döndüren veya  uçakların uçuş kumanda yüzeylerini kontrol eden ekipmanlardan meydana gelir.Yüksek basınçlı yağ (3000psi-5000psi) genellikle servo motorlarla mili amper seviyesinde akımlar kullanılarak kontrol altında tutulur. Basınç göstergeleri, switchler, transducerlar ve valfler hidrolik sistemlerin diğer elemanlarıdır.Çok nadirde olsa kullanımı olan bu Pervane aslında yüzlerce canı kurtarmıştır. Çoğu kırıma engel olmuştur. Uçaklarda herhangi bir elektrik kaynağı bulunmadığında pilotlar RAT kullanmaya mecburdur. Ki RAT bulunan her uçak için geçerli bir şey bu. Nedeni ise kontrol yüzeylerine verilen haraket sadece elektrik ve hidrolik ile sağlanabilir olan uçaklara hidroliği yönetme ve elektriği sağlamakla yükümlü olmasıdır. Bir uçak için elektrik neden önemli? Olmasa ne olucak ki? sorması kolay elbet. Peki sahi,ya olmasaydı? Uçaklarda hidrolik kadar elektrik de önemli rol oynar. Kabin içinde kullanılan elektrik (ışıklandırma vs),dış gövde ışıklandırmaları,çeşitli sistemler vb. şeyler elektrik sayesinde faaliyet göstermektedir. APU yani Auxiliary Power Unit (Güç Ünitesi) genel olarak motor çalıştırma, hava iklimlendirmesi (air conditioning) için gerekli havayı ve uçak elektrik sistemi için gerekli elektriği temin eden gaz türbinli motorlardır.

Göz önüne alarak şunu da belirtelim; Boeing’ e baktığımızda ise sadece 737 serisinde RAT göremeyiz. Boeing’in diğer uçaklarında RAT bulunmaktadır. 737 de olmamasının sebebi ise en başta kontrol yüzeylerine verilen hareket,mekanik ve hidrolik olduğu için hidrolik devre dışı kaldığında mekanik kontrol sayesinde uçak güvenli bir şekilde pilot yetenekleriyle beraber güvenli bir iniş yapabilir. RAT’ın kullanımına gelirsek.. Genelde acil inişlerde kullanılır. Kullanım amacı uçakta elektrik kalmadığı için olduğuna göre, bir airbus elektrik kaybetti ise ortada bir sorun olduğu zaten aşikardır. Bu sebepten ötürü kullanım alanı, acil inişler olarak gösterebiliriz. Bu yazının sonuna gelmiş bulunmaktayız. Sorularınız için yorum atabilir,buraya tıklayarak soru cevap sayfamızda sorunuzu sorabilirsiniz. Gökyüzünüz bol olsun!

Katkıları İçin Uçak Bakım Teknisyeni Hüseyin ERSOY’a Teşekkür Ederiz..
** işareti bulunan kısım UTED’ten alınmıştır.

  • Site İçi Yorumlar